ՄԱԶԾ-ի «Հայաստանում ընտրական համակարգերի թափանցիկ և ներառական կառավարման բարեփոխումների առաջխաղացում (ARTEMIS)» նախագիծը աջակցում է վստահելի, ներառական և դիմակայուն ընտրական գործընթացների ամրապնդմանը Հայաստանում՝ 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ։ Նախագիծը կենտրոնանում է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) և ստորին մակարդակի ընտրական հանձնաժողովների ինստիտուցիոնալ կարողությունների և անկախության բարձրացման վրա՝ նպատակային վերապատրաստումների, թվային վերափոխման և կառավարման բարելավված մեխանիզմների միջոցով։
ARTEMIS-ը խթանում է անվտանգ և թափանցիկ ընտրությունների անցկացումը՝ ամրապնդելով կիբերանվտանգությունը, ներդնելով ընտրողների նույնականացման տեխնոլոգիաներ և թվային ընտրական աջակցման գործիքներ։ Այն նաև ուժեղացնում է նախընտրական ֆինանսավորման և թվային քարոզարշավների վերահսկողությունը, անդրադառնում տեղեկատվական աղտոտվածությանը և ատելության խոսքին, ինչպես նաև ամրապնդում ընտրական ռիսկերի կառավարման և ճգնաժամային պատրաստվածության համակարգերը։
Առանձնահատուկ շեշտադրում է արվում գենդերային հավասարության և սոցիալական ներառման վրա՝ ընտրական կառավարման և թեկնածության գործընթացներում կանանց մասնակցության ավելացման, հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար հասանելիության բարելավման, ինչպես նաև երիտասարդների, փախստականների և մարգինալացված խմբերի համար քաղաքացիական և ընտրական կրթության ընդլայնման միջոցով։ Նախագիծը նաև աջակցում է ներառական ընտրողների ներգրավմանը, մեդիայի կարողությունների զարգացմանը և քաղաքացիական հասարակության հետ համագործակցությանը՝ հանրային վստահությունն ու տեղեկացված մասնակցությունը խթանելու նպատակով։
Այս համակցված միջոցառումների միջոցով ARTEMIS-ը նպաստում է ժողովրդավարական դիմակայունությանը, ընտրությունների նկատմամբ հանրային վստահության ամրապնդմանը և Հայաստանում ընտրական միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցմանը։

ARTEMIS նախագիծը նպատակ ունի ամրապնդել ժողովրդավարական կառավարումը Հայաստանում՝ աջակցելով վստահելի, ներառական և դիմակայուն ընտրական գործընթացներին՝ միջազգային չափանիշներին համապատասխան։ Այն կենտրոնանում է ընտրական հաստատությունների կարողությունների, անկախության և կայունության բարձրացման վրա՝ 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ։

Նախագծի հիմնական նպատակներն են՝

- Ամրապնդել Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի և ստորին մակարդակի ընտրական հանձնաժողովների ինստիտուցիոնալ կարողությունները և գործառնական անկախությունը՝ ապահովելու թափանցիկ, մասնագիտական և կայուն ընտրական գործընթացների կառավարում։
- Բարձրացնել ընտրությունների ամբողջականությունը, անվտանգությունն ու արդյունավետությունը թվային վերափոխման միջոցով՝ ներառյալ ընտրողների նույնականացման տեխնոլոգիաները, կիբերանվտանգության միջոցառումները և թվային ընտրական աջակցման գործիքները։
- Բարելավել ընտրական գործընթացների թափանցիկությունը, հաշվետվողականությունն ու շահառուների ներգրավվածությունը՝ ամրապնդելով կարգավորող շրջանակները, նախընտրական ֆինանսավորման և թվային քարոզարշավների վերահսկողությունը, ինչպես նաև ապատեղեկատվության և ատելության խոսքի դեմ պայքարի մեխանիզմները։
- Խթանել գենդերային հավասարությունն ու սոցիալական ներառումը ընտրական գործընթացներում՝ ավելացնելով կանանց, երիտասարդների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց և տեղահանված բնակչության մասնակցությունը որպես ընտրողներ, թեկնածուներ և ընտրական կառավարման մասնակիցներ։
- Ձևավորել տեղեկացված, ներգրավված և դիմակայուն ընտրազանգված՝ ներառական քաղաքացիական և ընտրական կրթության, մեդիայի կարողությունների զարգացման և քաղաքացիական հասարակության հետ համագործակցության միջոցով՝ ընտրությունների նկատմամբ հանրային վստահությունը ամրապնդելու նպատակով։

ARTEMIS նախագծի ավարտին ակնկալվում են հետևյալ արդյունքները՝

- Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի և ստորին մակարդակի ընտրական հանձնաժողովների կարողությունների և անկախության ամրապնդում՝ արտահայտված բարելավված ինստիտուցիոնալ շրջանակներով, վերապատրաստված անձնակազմով և ընտրական կառավարման համար կայուն վերապատրաստման ու սերտիֆիկացման համակարգերով։
- Ընտրական գործընթացների ամբողջականության, անվտանգության և դիմակայունության բարձրացում՝ արդիականացված թվային ենթակառուցվածքների, ընտրողների նույնականացման տեխնոլոգիաների արդյունավետ կիրառման և կիբերանվտանգության ուժեղացված քաղաքականությունների ու ընթացակարգերի միջոցով։
- Ընտրական գործընթացների թափանցիկության, հաշվետվողականության և վերահսկողության բարելավում, ներառյալ նախընտրական ֆինանսավորման և թվային քարոզարշավների ոլորտում՝ թարմացված կարգավորումների, մոնիթորինգի գործիքների և շահառուների ներգրավման ամրապնդված մեխանիզմների շնորհիվ։
- Ընտրություններում ներառականության և գենդերային հավասարության աճ՝ արտահայտված ընտրական կառավարման և թեկնածության գործընթացներում կանանց ավելի բարձր մասնակցությամբ, հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար հասանելիության բարելավմամբ, ինչպես նաև երիտասարդների, փախստականների և մարգինալացված խմբերի ներառման ամրապնդմամբ։
- Ավելի տեղեկացված, ներգրավված և դիմակայուն ընտրազանգված՝ ներառական քաղաքացիական և ընտրական կրթության նախաձեռնությունների, ընտրական ճշգրիտ տեղեկատվության հասանելիության բարելավման և ապատեղեկատվությունն ու ատելության խոսքը ճանաչելու ու դրանց հակազդելու կարողությունների զարգացման շնորհիվ։