ԵՄ ֆինանսավորմամբ իրականացվող «RISE – Հայաստան. Տեղահանված և սոցիալապես խոցելի բնակչության վերականգնում, սոցիալական ներառում և կարողությունների զարգացում» նախագիծը նպատակ ունի ամրապնդելու Հայաստանի սոցիալական պաշտպանության համակարգերը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով Ղարաբաղից փախստականների խնդիրներին։ Նախագիծը իրականացնում է World Vision Armenia կազմակերպությունը՝ համագործակցելով Հայկական սոցիալական աշխատողների ասոցիացիայի և People in Need ՀԿ-ի հետ, և համահունչ է Հայաստանի Հանրապետության Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության առաջնահերթություններին։

Նախագիծը անդրադառնում է կարևոր բացերին՝ մշակելով նոր սոցիալական խնամքի և վերականգնման ծառայություններ, ամրապնդելով կարգավորումները և վերապատրաստելով սոցիալական աշխատողներին՝ բարելավելու գործերի կառավարումը։ Սոցիալապես խոցելի բնակչությունը անմիջապես կօգտվի ընդլայնված սոցիալական ծառայություններից և կարիքների վրա հիմնված աջակցությունից, ներառյալ հմտությունների զարգացման, վերապատրաստման և ինքնակազմակերպվող զբաղվածության հնարավորություններ։

Բացի այդ, նախագիծը աջակցում է քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններին ենթահրապարակումների և կարողությունների զարգացման միջոցառումների միջոցով՝ խթանելով կայուն և համայնքային ղեկավարությամբ իրականացվող լուծումներ։

Հանրային իրազեկման արշավների և մեդիա վերապատրաստումների միջոցով նախագիծը խթանում է սոցիալական ինտեգրումը և լայն աջակցություն է ապահովում ներառման ջանքերի համար։ Խոցելի համայնքների ինտեգրմամբ, լիազորելով և պաշտպանելով, նախագիծը կնպաստի Հայաստանի ավելի ուժեղ և ներառական սոցիալական պաշտպանության համակարգի ձևավորմանը։

Հատուկ նպատակներ:

1. Ամրապնդել տեղական սոցիալական աշխատանքի մեխանիզմները՝ խոցելի բնակչությանը, հատկապես փախստականներին, գործնական աջակցություն տրամադրելու համար։
2. Ապահովել խոցելի խմբերի, հատկապես փախստականների, համար հիմնական սոցիալական խնամքի և սոցիալ-վերականգնողական ծառայությունների հասանելիությունը։

Ընդհանուր նպատակ:
Նախագիծը նպատակ ունի ներդնել և բարելավել սոցիալական խնամքի, վերականգնման և հովանավորական ծառայությունները խոցելի բնակչության համար, հատկապես Արցախի փախստականների համար։ Այն կզարգացնի ազգային և համայնքային մակարդակի սոցիալական պաշտպանության կարողությունները, աջակցելու քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններին ծառայությունների տրամադրման գործում և խթանելու սոցիալական ներառումը մեդիայի ներգրավվածության և անմիջական ծառայությունների միջոցով։

Գլխավոր նպատակներ:

1. Բարձրացնել տեղական սոցիալական աշխատողների որակը՝ իրականացնելով կարիքների գնահատումներ, մշակելով նոր ծառայություններ, վերապատրաստելով և հսկողություն իրականացնելով սոցիալական աշխատողներին, և ամրապնդելով քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունները (CSO-ներ)։
2. Բարելավել սոցիալական խնամքի և սոցիալ-վերականգնողական ծառայությունների հասանելիությունը՝ փորձարկելով «փոքր խմբային տներ» Տավուշ և Արագածոտն մարզերում, վերանորոգելով Մարալիկի սոցիալական տունը, տրամադրելով սոցիալական աջակցություն նոր ծառայական մոդելների միջոցով և ֆինանսավորելով CSO-ների նախաձեռնությունները։
3. Խթանել սոցիալական ներառումը և իրազեկվածությունը՝ ներգրավելով զանգվածային լրատվամիջոցները և իրականացնելով հմտությունների զարգացման ծրագրեր խոցելի բնակչության համար։

Նախագծի ավարտին կհասցվեն հետևյալ հիմնական արդյունքները՝

1. Խոցելի բնակչության համար սոցիալական ծառայությունների բարելավում

- Նոր սոցիալական հովանավորական ծառայություններ կմատուցեն ընտանիքներին՝ տան այցերի միջոցով, խթանելով սոցիալական հմտությունները և համայնքային ինտեգրումը։
- Սոցիալ-վերականգնողական ծառայությունները, այդ թվում՝ Մարտահոգեբանական աջակցություն (MHPSS), կօգնեն վարքային խնդիրներ ունեցող անձանց։
- Տնային խնամքի ծառայությունները կտրամադրեն անհատականացված աջակցություն ծերերին, հաշմանդամություն ունեցող անձանց (PwDs) և սահմանափակ շարժունակություն ունեցողներին։
- «Փոքր խմբային տուն» մոդելը առաջարկում է ժամանակավոր կացարան և խնամք, խթանելով ինքնուրույն կյանքի վարումը։

2. Սոցիալական աշխատողների և CSO-ների կարողությունների ամրապնդում

- 100 սոցիալական աշխատող կվերապատրաստվեն գործերի կառավարման, փախստականների հետ աշխատանքի և նոր ծառայությունների մատուցման ոլորտներում՝ գենդերային և ներառական մոտեցումների հիման վրա՝ վերապատրաստման, հսկողության և էլեկտրոնային ուսուցման (e-learning) հարթակի միջոցով։
- 15–18 CSO կստանան տեխնիկական կարողությունների զարգացում, մենթորություն և պետական հավատարմագրի աջակցություն սոցիալական ծառայությունների մատուցման համար։

3. Սոցիալական ծառայությունների որակի և հասանելիության բարելավում

- Տավուշ և Արագածոտն մարզերում կհիմնվեն 2 «Փոքր խմբային տուն»։
- Շիրակի մարզի Մարալիկ սոցիալական տունը կվերանորոգվի և ծառայությունները կհամապատասխանեցվեն բարձր ստանդարտների։
- 10 CSO կստանան ֆինանսական աջակցություն (FSTP)՝ գենդերային զգայուն և ներառական ծառայությունների մատուցման համար։

4. Հանրային իրազեկում և մեդիայի ներգրավվածություն

- 10–12 լրագրող և բլոգեր կբարելավեն իրենց զեկուցման հմտությունները՝ անդրադառնալով խոցելի բնակչության, այդ թվում՝ Արցախի փախստականների խնդիրներին։

5. Նպատակային աջակցություն ավելի քան 2,000 խոցելի անձանց

- 600–700 անձանց կմատուցվեն սոցիալական ծառայություններ CSO-ների ենթահրապարակների միջոցով։
- 172 խոցելի անձանց կտրամադրվի սոցիալական խնամք «Փոքր խմբային տներ» և Մարալիկ սոցիալական տան միջոցով։
- 80 անձ կանցնի զբաղվածության և ինքնաշխատ զբաղվածության վերապատրաստում։
- 20 ինքնաշխատ խոցելի անձ կստանա փոքրածավալ տեխնիկական աջակցություն։